Tıbbi Biyoloji ve Genetik

Also available in: English

YDÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı aynı zamanda Genetik ve Kanser Tanı ve Araştırma merkezimiz Prof. Dr. Nedime SERAKINCI yönetiminde 8 kişilik uzman kadrosu ile Ocak 2011’de hizmete girmiştir.

YDÜ Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik ABD ve Genetik ve Kanser Tanı ve Araştırma merkezimiz çatısı altında;

  1.  Sitogenetik ( farklı dokulardan kromozom analizi için)
  2. Moleküler sitogenetik (sitogentik yöntemlerin yetersis kaldığı durumlarda kromozomal aberasyoların tam tanısı örneğein hematalojik kanserlerin tanı ve takibi için)
  3. Moleküler genetik (özellikle tek gen hastalılarının tanısı için)
  4.  Moleküler biyolojik tanı testleri (virüs ve bakterilerin moleküler yöntemlerle hasas tanısı için)
  5.  Preimplantasyon Genetik Laboratuvarı olmak üzere 5 laboratuvar barındırmaktadır.

Tıbbi Genetik ABD ve Genetik ve Kanser Tanı ve Araştırma merkezimiz kapsamında ki hizmetlerin önde gelenlerinin bir tanesi de Genetik danışmanlıktır. Genetik Danışma kalıtsal veya genetik bir hastalığa sahip kişi ve aileleri olası risk ve tedavileri konusunda verilen bir yardım hizmetidir.

Ayrıca genetik danışma hasta birey ve ailesini bekleyen yaşam koşulları, tedavi ve bu hizmetleri nerelerden alacağı konusunda verilen bir yardım hizmetidir.

Bilindiği gibi Kalıtsal hastalıklar ailelerde nesilden nesile aktarılabilen hastalıklardır. Genetik hastalıklar ise bireyin genetik materyalinde oluşan ve sadece bireyin kendisini ilgilendiren hastalıklar olarak sınıflandılmaktadır. Örneğin ülkemizde yaygın olarak görülen thalassemi hastalığında iki kopyanında hatalı olması gerekmektedir. Tek bir kopyası hatalı olan kişiler bu hastalıklar için taşıyıcı olarak tanımlanır. İki taşıyıcı çocuk sahibi olmaya karar verdiğinde çocuklarının hasta olma riski her hamilelik için %25’tir.

Tıbbi Genetik Anabilim Dalımıza ve Genetik ve Kanser Tanı ve Araştırma Merkezimize hangi durumlarda baş vurulmalıdır.

  • Genetik veya kalıtsal bir hastalık ön tanısı veya teşhisi alınmışsa
  • Eşiniz veya kendi ailenizde sıkça görülen bir hastalığın çocuklarınızda da ortaya çıkma riskini öğrenmek için
  • Ailenizde bir kişide sebebi açıklanmamış doğumsal olan büyüme ve/veya gelişme bozukluğu varsa ve bu bozukluğun çocuklarınıza olan riskini öğrenmek için
  • Akraba evliliği varsa
  • Tekrarlayan düşükler veya ölü doğum durumunda
  • Bireyin kendisinde veya birinci derece akrabalarında Thalassaemia, Kistik fibroz ve
  • Ailesel Akdeniz Ateşi gibi hastalık tanı veya şüphesi varsa
  • 35 yaş ve üzeri bir anne adayı veya 40 yaş üzeri baba adayı iseniz
  • Hamilelikte beklenmedik bebeğin gelişimini etkileyecek bir dış etkene maruz kaldığınızı düşünüyorsanız (ilaç kullanımı, röntgen çektirme, yoğun stress, aşırı alkol kulanımı, yüksek ısı)
  • Ailesel kanser şüphesi taşıyorsanız

Tanı hizmetlerimiz arasında;

  1. Erken Tanı (prenatal tanı) (Hamilelik öncesi ve hamileliğin farklı evrelerinde bebeğin sağlıklı olup olmadığını öğrenmek için prenatal genetik tanı (Down sendromu gibi hastalıklar için)
  2. Prenatal Tanı Testleri (dogum öncesi tani testleri)
    Koryon villus biyopsisi (CVS) Gebeliği 11-14 haftaları arasında genetik tanı yapmak için ince bir iğne ile karından veya vajinal yoldan girilerek bebeğin plasentasında örnek alınarak genetik testler uygulanır.
    Amniyosentez Gebeliğin 15-18 haftaları arasında bebeğin sıvısından alınarak genetik testlerin yapılmasına yönelik bir incelemedir. Test sonuçları yaklaşık 3-4 haftada çıkar. Bu testin uygulanması gereken hastalar aşağıda sıralanmıştır.
    • Anne yaşının 35 üzerinde olması
    • Çiftin daha önceden kromozomal anomalili çocuğu olması
    • Anne veya babanın kromozomal anomali taşıyıcısı olması
    • Çiftin daha önceden anomalisi olan çocuğu olması
    • Tarama testlerinde bu bebeğin kromozomal anomaliye sahip olma riskinin yüksek olması
  3. Ailevi Kanser Tanı, Tedavi ve Araştırma (Ailesinde yüksek sıklıkla kanser görülen kişiler için)( meme, yumurtalık, bağırsak, akciger kanseri)
  4. Hematolojik kanserler (lösemi) gibi bir çok kanserde tanı ve takip testleri

Etkinlikler

Eğitim
Tıp Fakültesi Dönem III ve IV

Lisans
Anabilim Dalı Tıp Fakültesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, Fen-Edebiyat Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümüne ingilizce ve türkçe teorik ders verilmektedir.

Yüksek Lisans ve Doktora
Tıbbı Genetik ve Biyoloji programları Sağlık Bilimleri Enstitüsü kapsamında yer almaktadır. Öğrenim süresi yüksek lisans için en az iki senedir.İlk sene iki ayrı yıl boyunca alınması zorunlu olan dersler ve seçmeli dersler ile yirmi kredi tamamlanır, ikinci sene ise tez çalışması gerçekleştirilir.

Doktora için dört yarı yıl süresince alınan dersler ile en az yirmi dört kredinin tamamlanmasını takiben yeterlilik sınavına girilir. Bu sınav sonrasında tez önerisi sunularak deneysel çalışmalara başlanır. Ders dönemi içinde öğrenciler aynı zamanda laboratuvar teknikleri ile de tanışarak pratik eğitimlerini ilerletirler.

Anabilim Dalının Yüksek Lisans / Doktora programı kapsamında, her hafta makala saati ve araştırma sonuçlarının tartışıldığı laboratuvar toplantıları yapılmaktadır.

Araştırma
Anabilim Dalında Mesenkimal kök hücreler, Telomer ve Telomerase biolojisi, miRNA array teknolojisi kullanarak miRNA’ ların alerjik rinitteki rolü, MTHKR mutasyonlarının tekrarlayan düşüklerdeki rolü, KKTC nüfusunda MEFV genindeki mutasyonların dağılımı ve FMF’te fenotip ve genotip ilişkilendirmesi ve HPV DNA testinin serviks kanseri erken tanısına önemi ile ilgili birçok devam eden araştırma bulunmaktadır.

Ayrıca insan sağlığı, yaşlanma, Telomere/Telomerase ve kök hücre biyolojisi ile ilgili araştırmalar yürüten bir bilim dalıdır.

Ana Bilim Dalımızın misyonunu gen ve hücre düzeyinde özellikle kanser ve yaşlanmada ve de tek gen hastalıklarının patogenezine, yeni tanı ve tedavi yöntemlerine yönelik temel ve uygulamalı araştırmalar yapmak, hasta hizmetleri kapsamında moleküler biyolojiye dayalı tanı testleri geliştirmek, tıbbi biyoloji ve genetik alanlarında ortak yüksek lisans ve doktora programları ile genç bilim adamları yetiştirmektir.

Ana Bilim Dalı vizyonumuz ise gelişmekte olan moleküler tıp kavramını yansıtabilen, dinamik bir eğitim programı tasarlayıp uygulayan ve model yaratan, genombilim alanında teknolojik yetkinlik kazanmış, uluslararası seviyede temel araştırma ve tanı ile tedaviye araştırmalar yapan bir AB Dalı olmaktır.

Ana Bilim Dalı araştırma laboratuvarları YDÜ Tıp Fakültesi binası dördüncü katında yer almakta olup, hücre kültürü/hücre biyolojisi laboratuvarları, moleküler genetik/moleküler biyoloji araştırma laboratuvarları, Klass II laboratuvarı, multi disipliner olan DNA ve RNA, Pre-PCR ve PCR ünitelerinden oluşmaktadır.