Farmakognozi

Also available in: English

Prof. Dr. İhsan ÇALIŞ
Prof. Dr. A. Hikmet MERİÇLİ
EFG 600
Tez çalışması
EFG 601
Doğal ürünlerle ilgili bir konunun hazırlanması ve sunumu. Bir seminer hazırlamada ve
sunumda dikkat edilmesi gereken kademeler. Tıbbi, yararlı ve zehirli bir bitki veya doğal
kaynaklı ilaç ve yardımcı maddeler gibi konulardan biri üzerinde, literatürde olgunlaşmış
bir bilgiyi derlemek ve sunmak konularında deneyim kazandırmak.
EFG 602
Doğal bileşik araştırmalarında kromatografik yöntemlerin seçimi ve uygulanması hakkında
aydınlatıcı bilgiler vermek. Farmakognozi araştırmalarında teşhis, izolasyon ve analitik
amaçlı olarak kullanılan kromatografik yöntemler. Kromatografik yöntemler için geçerli
parametrelerin seçimi, en uygun hale getirilmeleri ve doğal bileşiklere uygulanmaları.
EFG 603
Bitkilerde bulunan primer ve sekonder metabolitlerin biyosentezi hakkında genel bilgilerin
verileceği bir derstir. Primer ve sekonder metabolitlerin biyosentezi konusunda verilen
bilgilerin değerlendirilmesi, tartışılması
EFG 604
Kara bitkilerinde bulunan iridoitler ve sekoiridoitlerin kimyasal yapıları, tanımlanmaları,
yayılışları yanında, bu bileşiklerin bitkisel tıbbi ürünlerde (bitkisel ilaçlar) biyolojik ve
farmakolojik aktiviteleri açısından önemlerinin tartışılmasıdır.
EFG 605
Kara bitkilerinde ve deniz organizmalarda bulunan saponinler (saponozitler)’in kimyasal
yapıları, tanımlanmaları, yayılışları yanında, biyolojik ve farmakolojik aktiviteleri açısından
bitkisel tıbbi ürünlerde (bitkisel ilaçlar) ve ilaç araştırmalarında önemlerinin tartışılmasıdır.
EFG 606
Kara bitkilerinde ve hayvanlarda rastlanan kardiyak glikozitlerin (kardenolit- ve
bufadienolit-tipi) kimyasal yapıları, tanımlanmaları, yayılışları yanında, biyolojik ve
farmakolojik aktiviteleri açısından önemlerinin tartışılmasıdır.
EFG 607
Kursun amacı, doğal bileşiklerin kimyasal yapıları hakkında öz bir bilgi sunmak, analizleri
(ekstraksiyon, tanıma, izolasyon ve yapı tayini) için kullanılan güncel yöntemler açısından
aydınlatmaktır.
Doğada moleküler çeşitliliğin zenginliğini göstermek ve yeni ilaç veya ilaç geliştirmede
model olabilecek yapıların keşfinde kullanılan yöntemleri göstermektir.
Bitkiler, bakteri ve mantar gibi mikroorganizmalar, deniz canlıları, böcekler ve kara
hayvanlarından elde edilen çeşitli kimyasal yapıya sahip bileşikleri örneklerle açıklamaktır.
EFG 700
Tez çalışması
EFG 701
Yüksek bitkilerden elde edilen primer metabolitleri genel kimyasal özellikleri, biyolojik
etkinlikleri ve eczacılıkta kullanılışları açısından tanıtmak.
Primer metabolitlerin biyosentezleri, kimyasal yapılarına göre sınıflandırılmaları, kimyasal
isimlendirme (nomenklatür), fiziksel ve kimyasal özellikleri, elde edilmeleri, teşhisleri,
izolasyon yöntemleri, yapı tayinleri, doğada yayılışları ve biyolojik etkinlikleri ve
kullanılışları açısından genel olarak tanıtılmasıdır.
EFG 702
Bitkilerden elde edilen fenilpropanoitler (basit fenoller, kumarinler, lignanlar), ksantonlar,
flavonoitler, tanenler, antronoit ve naftalen türevlerini tanıtmak, bitkisel kaynaklı drogların
etkin madde grubu ve yeni ilaç araştırmalarında potansiyel bileşikler grubu olarak
değerlendirmek, kimyasal isimlendirme (nomenklatür), biyosentezleri, sınıflandırılmaları,
fiziksel ve kimyasal özellikleri, bitkilerden ekstraksiyonları ve teşhisleri, izolasyon
yöntemleri, yapı tayinleri, doğada yayılışları ve biyolojik etkinlikleri açısından incelemektir
EFG 703
Biyolojik aktiviteye sahip, sağlık ve ilaç endüstrisinde önemli kullanılışları olan terpenik
maddeleri nomenklatür, biyosentezleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri, sınıflandırılmaları,
elde edildikleri kaynaklar ve elde etme yöntemleri, yapı tayinleri ve biyolojik etkinlikleri
açısından incelemektir
EFG 704
Doğal kaynaklardan elde edilen biyolojik aktiviteye sahip steroidal bileşiklerin, elde
edilişleri ve saflaştırılmalarında kullanılan teknikler, kimyasal isimlendirme (nomenklatür),
yapısal özellikleri, doğada yayılışları, genel ve spesifik etkileri hakkında bilgi vermek,
sağlık ve ilaç endüstrisinde önemli kullanılışları olan triterpenik ve steroidal yapıya sahip
maddeleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri, sınıflandırılmaları, yayılışları, elde edildikleri
kaynaklar, elde etme yöntemleri, yapı tayinleri ve biyolojik etkinlikleri açısından
incelemektir
EFG 705
Bu dersin öğrenim hedefleri mezunlara, tıbbi ve aromatik bitkilerin (ekonomik ve tıbbi
açıdan önemli ve kullanışlı bitkilerin) habitatlarını, botanik özelliklerini tanıtmak, ayrıca
primer ve sekonder ürünlerini ve ilaç hammadesi, besin ve doğal boya olarak vs.
kullanımlarını öğretmektir.
EFG 706
Doğal bileşiklerin yapı tayinlerinde kullanılan spektroskopik analiz yöntemleri, kullanım
alanları, problemler ve çözümler. Başlıca, NMR spektroskopisinin tanımı ve temel
prensiplerini tartışmak. Doğal bileşiklerin spektroskopik özelliklerini karşılaştırmalı olarak
örneklerle incelemek ve yapılarını aydınlatabilme becerisi kazandırmaktır.
Glusitler (karbohidratlar), glikozitler ve fenilpropan türevlerinin, UV, IR, NMR (1D- ve 2DNMR) ve kütle spektrumları yardımıyla aydınlatılması.
EFG 707
Doğal bileşiklerin yapı tayinlerinde kullanılan spektroskopik analiz yöntemleri, kullanım
alanları, problemler ve çözümler. Terpenoitler (mono-, seski-, di- ve triterpenler) ve steroitlerin, UV, IR, NMR (1D- ve 2DNMR) ve kütle spektrumları yardımıyla aydınlatılması.
EFG 708
Alkaloitleri, terminoloji (nomenklatür), kimyasal yapıları, doğada yayılışları, tıpta ve ilaç
keşfinde potansiyel biyolojik etkinlikleri açısından tanıtmaktır.
Alkaloit taşıyan başlıca familyaları ve türleri ve diğer doğal kaynakları, alkaloitlerin
kimyasal yapıları, biyosentezleri, ekstraksiyon ve tanıma yöntemleri, yapı tayinleri,
sentezleri ve biyolojik aktiviteleri ile incelemek, ilaç olarak kullanılan alkaloitleri
tanıtmaktır.
EFG 709
Antitümöral olarak kullanılan doğal ürünlerin kimyasal yapıları, etki mekanizmaları, yapı-
etki ilişkileri, kullanılış şekilleri, dozları, dozaj şekilleri ve piyasadaki preparatları hakkında
bilgi edindirmek.
EFG 711
Dersin amacı ilaç tanımından hareketle “Modern ilaç” ve “Bitkisel ilaç” arasındaki farkı açıklamak, bitkisel ilaçların hazırlanması ve standart hale getirilmesinde uyulması gereken
hususları ve yasaları incelemektir. Bu amaçla, etkiden sorumlu metabolitlerin kimyasal
yapıları hakkında genel bir bilgi yanında, bitkiye özgün açıklamalar da yapılacaktır.
Günümüzde kullanılan bitkisel ilaçlar, kullanım alanlarına göre sınıflandırılarak
incelenecektir.